Búsvæði fugla
Sumar tegundir fugla halda sig alltaf á svipuðum stöðum, en aðrar fara á milli ólíkra tegunda búsvæða. Heiðlóa verpur til dæmis í mólendi en á öðrum tíma ársins dvelur hún í votlendi, einkum fjöru. Glókollur heldur sig aftur á móti alltaf í skógi og görðum.
Á þessum síðum er fjallað um fugla sem eru áberandi á tilteknum búsvæðum:
Á Fuglavefnum er nokkuð ítarlegur listi yfir fugla eftir búsvæðum. SKOÐA.
Spói í móa (TGG), starar í fjöru (SH) og auðnutittlingar í skógi (SH).
Gáfur
Eins og svo mörg dýr eru fuglar gáfaðir og hafa mikla hæfileika. Hugsið um allt sem fuglar geta gert. Þeir fljúga á milli heimsálfa, vita hvað tímanum líður, búa til hreiður, ala upp unga, syngja og skiptast á upplýsingum, tengjast fólki og svo framvegis. Hrafnar eru sérstaklega klárir og geta meira að segja leyst þrautir. Á myndbandinu eru tvö dæmi um það. Fyrst leitar hann að uppáhalds steininum sínum og hann skilur orðið „stone“ = steinn. Seinni þrautin felur í sér að að nálgast kjötbita sem er lokaður inni í glæru boxi. Þess má geta að hrafninn hafði aldrei leyst þá þraut áður og lausnin er ekki einföld.
- Ef þið finnið fjöður rannsakið þá hvernig hún er uppbyggð. Notið víðsjá eða stækkunargler. (Sjá Fuglavefinn.)
- Þekkið þið fugla sem eru hafðir sem gæludýr? Segið frá!
- Hvað gera þeir?
- Hvað kunna þeir?
- Hvað éta þeir?
- Hafa fuglarnir samskipti við eigendur sína – og öfugt? – hvernig?
Fuglaskoðun
Gögn – Gott er að hafa við höndina handbækur um fugla eða Fuglavefinn. Þá verður auðveldara að greina fugla til tegundar, afla sér fróðleiks um þá, sjá góðar myndir og á vefnum eru líka fuglahljóð.
Kíkir er nauðsynlegur í fuglaskoðun.
Greining – atferli – fjöldi – ljósmyndun – Markmið fuglaskoðunar getur verið að greina fugla til tegundar. Það er líka mjög áhugavert að fylgjast með atferli fuglanna. Hvað eru þeir að gera? Stundum er líka fróðlegt að telja fugla og bera saman fjöldann frá einum tíma til annars. Margir hafa gaman af að taka myndir af fuglum.
Til að trufla fuglana sem minnst er mikilvægt að láta lítið á sér bera, fela sig jafnvel, bíða og sjá. Við þurfum að vera þolinmóð.
Á Fuglavefnum má lesa um fuglaskoðun, til dæmis atferli fugla og hvernig megi fylgjast með því.
Vá, sérðu þennan sem er að gogga í hinn?
Sumar fuglategundir halda sig í hópum – sjá umfjöllun.
Fuglavinir
Fuglavinir hafa áhuga á fuglum og það kemur fram á ýmsan hátt. Hvað dettur ykkur í hug?
Hér má skoða nokkur dæmi:
- Unnur Malín hjálpar slösuðum tjaldi (Sjá RÚV, Landinn, 29. september 2024)
- Krummavinir; fréttamaður og vísindamaður (Sjá: Stöð 2, 9. febrúar 2022)
- Um fiðraðar furður og fólkið sem veltir þeim fyrir sér (Sjá: RÚV, 22. apríl 2021)
- Alex Máni myndar fugla og fylgist með atferli þeirra. Hann varð glaður að ná fálka á mynd. (Sjá: Morgunblaðið, 2. janúar 2021)
- Örn Ægir fóðrar fugla á gönguferðum sínum og kynnist þeim. (Sjá: RÚV, 24. október 2021)
- Einar Mikhael er galdrakarl og hefur þjálfað hrafn til að taka þátt í töfrabrögðum með sér. (Sjá: Stöð 2, 25. ágúst 2014)
Hér er skilið eftir pláss fyrir fleiri sögur.
Fuglafóðrun
Ákveðinn hópur farfugla treystir á fóðurgjafir á veturna og sleppir flugi á vetrarstöðvarnar. Dæmi um þetta eru sumar endur og gæsir. Þeim er gefið brauð. Skógarþrestir eru líka í þessum hópi en þeir ásamt störum og svartþröstum (sem eru staðfuglar) kunna vel að meta kornmeti, rúsínur, epli og fleira.
Snjótittlingar eru flestir staðfuglar. Hluti þeirra fer þó til Skotlands á veturna. Búsvæði þeirra er einkum í dreifbýli og upp til fjalla en á veturna má sjá þá í hópum í byggð. Þegar er mjög kalt og snjór yfir öllu verða þeir svangir. Þeirra aðalfæða á veturna eru fræ og korn.
Lesið um fóðrun garðfugla hjá Fuglavernd. Þætti ykkur spennandi að fóðra fuglana á skólalóðinni eða heima? Besti árangurinn fæst ef það er gert reglulega. Þá koma fuglarnir aftur og aftur.
Ef snjótittlingar koma til ykkar ættuð þið að skoða hvað einstaklingarnir eru ólíkir að útliti og líka í háttum. Sumir virðast minna hræddir en aðrir.