Garðar minna á litlar náttúruvinjar til að njóta dags daglega. Þeir eru jafn fjölbreyttir og þeir eru margir. Sumir eru í kringum heimahús eða stofnanir, t.d. skóla eða sjálft Alþingishúsið. Aðrir eru skipulagðir sem græn svæði á vegum Reykjavíkurborgar.
vin=gróið svæði í umhverfi þar sem annars er lítill gróður
Sjáið fyrir ykkur ólíka garða:
- með ræktuðum matjurtum,
- snyrtilega,
- fulla af órækt,
- villigarða,
- stílhreina,
- með miklum gróðri og trjám,
- með pöllum og stéttum.
Ása frænka er með garð sem er fullur af órækt og með pollum og slettum!
En hún ræktar æðislegar gulrætur.
- Veljið garð, til dæmis við heimili ykkar og lýsið honum eða teiknið upp.
Mynduð þið vilja skipuleggja garðinn öðruvísi, hvernig? - Hvernig er skólalóðin? – Hvað er gott/fallegt? – Hvernig mætti bæta?
- Getið þið fundið út hvað hæsta tré í garðinum er hátt?
- Búið til lista yfir lífverur í garðinum eða á skólalóðinni. Veljið nokkrar til að rannsaka sérstaklega. (Munið að plöntur eru lífverur.)
- Hvað er átt við þegar talað er um villta garða / villigarða?
- Er almenningsgarður í hverfinu þínu?
- Stundum er talað um garðfugla. Gaman er að fylgjast með þeim og hugsanlega fóðra þá þegar kalt er og þannig laða þá að. Leiðbeiningar um fóðrun fugla á vef Fuglaverndar.
Bókin Tjörnin eftir Rán Flygenring er skemmtileg bók með glaðlegum myndum sem gerist í garði söguhetjanna. Krakkarnir í sögunni þekkja garðinn sinn út og inn, eða það halda þau, og þar kynnast þau líka ýmsum lífverum. Sagan höfðar til fólks á öllum aldri!
Ættum við að hanna pödduhótel?
Í valmyndinni undir STAÐIR er sagt frá eða bent á nokkra almenningsgarða í Reykjavík.
KENNARAR / FULLORÐNIR
Almenningsgarðar í Reykjavík
„Í dag rekja fimm reykvískir almenningsgarðar uppruna sinn til síðustu tveggja áratuga 19. aldar. Austurvöllur er sá eini sem í upphafi var gerður fyrir almenning, þrátt fyrir að almenningi hafi verið meinaður aðgangur að honum í fyrstu. Alþingisgarðurinn var gerður eingöngu til afnota fyrir alþingismenn og tilvera Arnarhóls byggist að nokkru leyti á heppni. Síðustu tveir garðarnir frá þessu tímabili heita Víkurgarður og Einarsgarður. Þeir voru notaðir sem tilraunareitir í garðyrkju og eru mikið breyttir frá því sem þeir voru í upphafi.“
Þessi texti kemur úr áhugaverðri skýrslu, sem mælt er með að glugga í:
Almenningsgarðar í Reykjavík eftir Braga Bergsson.
Hæð trés?
Til að finna út hæð trés er gott að nota reglu Pýþagórasar. Sjá verkefni á vef Skógræktarinnar. Með sömu aðferð er hægt að mæla hæð ýmissa annarra hluta, s.s. bygginga, fánastanga, stytta o.s.frv.
Náttúruskoðun í garði
Almennt eru garðar góðir staðir til alls konar athugana á náttúru og lífríki. Einkum blasir við að skoða fugla, smádýr og gróður. Garðvinna er lærdómsrík og í gegnum hana má læra mikið til dæmis um vöxt plantna og viðgang, auk þess sem pöddur, ormar og fuglar dúkka oft óvænt upp.
Skipulagðir garðar geta verið gott viðfangsefni í tengslum við stærðfræði; mælingar, samhverfa, form og fleira.
Heimsókn í garða getur líka komið andanum af stað. Nemendur geta til dæmis sett sig í spor kóngafólks í Hallargarðinum, hugsað um líf og dauða í kirkjugörðum, eða velt fyrir sér tísku í hönnun garða (kannski helst að sjá við heimahús).
Ræða hönnun garða, landslagsarkitektúr, og hvaða máli skiptir að skipuleggja garð.
Villtir garðar
Með því að draga úr slætti á grasflötum og leyfa gróðri að vaxa frjálst ná fleiri tegundir jurta að vaxa þar. Grastegundir þola vel að vera reglulega skertar (með slætti eða í bithaga) en síður tvíkímblöðungar, sem við köllum almennt blóm. Gróður verður fjölbreyttari og gjarnan með litskrúðugum blómum þar sem ekki er slegið. Villtar plöntur fara að stinga upp kollinum. Með því að slá ekki er stuðlað að lífbreytileika.
Í gangi er alþjóðleg hreyfing til að stuðla að auknum lífbreytileika í görðum og umhverfi innan borga.
Pödduhús
Skordýrum hefur fækkað mjög í heiminum og eru ástæður meðal annars mikil notkun skordýraeiturs, eyðing náttúrulegra búsvæða, mikil umhirða garða (!) og hlýnun loftslags. Það hefur kannski ekki mikið að segja í stóra samhenginu að reyna að fjölga smádýrum í garðinum sínum – en það vekur að minnsta kosti athygli á vandamálinu og fangar jafnvel huga barna og ást á pöddum að útbúa pödduhús. Víða um heim býr fólk til svona hús og hér eru myndir af nokkrum.