Á Íslandi vaxa nokkrar tegundir sveppa sem varhugavert er að borða og sumir eru beinlínis hættulegir.
Sveppir eru oft áberandi í nágrenni við tré og algengt er að tína sveppi í skógi.
Óhætt er að borða pípusveppi sem vaxa hérlendis, en þeir einkennast af því að vera ekki með fanir heldur er neðra borðið eins og svampur (sjá skýringarmynd). Pípusveppir eru þó ekki endilega allir sérstaklega góðir matsveppir.
Algengustu matsveppirnir eru pípusveppir og vaxa þeir nálægt trjám. Sveppirnir og trén lifa samlífi – þar sem bæði trén og sveppirnir njóta góðs af því að lifa saman. Sveppþræðirnir og rætur trjánna hríslast saman og tengjast. Sveppirnir taka upp vatn og næringarefni úr jarðveginum sem nýtist trjánum en fá í staðinn kolefni frá trjánum. Kolefnið er byggingarefni sveppþráðanna.
Lerkisveppur, furusveppur, kúalubbi og kóngssveppur eru allt góðir matsveppir sem vaxa við tré.
Ullblekill
Sveppurinn ullblekill hefur mikið þol fyrir mengun og er algengt að sjá hann nálægt fjölförnum götum. Hann vex annars í fjölbreyttu landi sem hefur verið raskað.
Ullblekill er víst vel ætur þegar hann er hvítur.
Bæklingur um sveppi sem Náttúrufræðistofnun gaf út. Þarna má fræðast um ríki sveppa, lífstíl og veittar eru leiðbeiningar um sveppatínslu.
Flagsól heitir falleg mynda- og ljóðabók um íslenska sveppi.
-
Kannski getið þið tínt sveppi og búið til súpu eða haft þá ofan á pizzu – eða notað þá í aðra matargerð. Fáið einhvern fullorðinn í lið með ykkur.
-
Skoðið vel byggingu sveppa og athugið vel neðra borð hattsins.
- Þið gætuð prófað að leggja svepphatt á hvítt blað, með fanir / pípur niður, og látið hann standa í um það bil sólarhring. Kannski hafa þá sveppagró borist út og sest á blaðið. Kannið málið!
-
Takið svepp, sem ekki er nýsprottinn, og athugið hvort þið finnið merki annarra lífvera á honum eða í honum.
-
Finnið ullblekil og rannsakið. Lesið um hann á Flóra Íslands vefnum. Á hvaða þroskastigi er hann samkvæmt lýsingunum þar? Pælið í hvar ullblekillinn vex. Takið myndir af honum þar sem umhverfið sést vel.