Út og inn, út og inn – á hverjum einasta sólarhring!
Við getum merkt við hvert sjórinn nær þegar er háflóð og einnig hvert hann nær þegar er háfjara. Á milli þessara tveggja merkinga er hin eiginlega fjara. Á stórstreymi er fjaran breiðust og það gerist tvisvar í mánuði; kringum fullt og nýtt tungl. Þegar tunglið er hálft er fjaran minnst og þá er smástreymt.
- Sjávarfallatöflur eru gefnar út í Almanaki Háskólans.
- Flóðatöflur fyrir Ísland.
- Vefur um sjávarföll víðs vegar um heiminn (á ensku). Hægt að skoða viku fram í tímann.
Sjávarföll er orð sem notað er um það þegar sjórinn rís (hækkar) eða hnígur (lækkar) vegna áhrifa frá þyngdarkröftum tungls og sólar. Þegar sjórinn rís er flóð en þegar hann hnígur er fjara.
-
Lesa um sjávarföll á stjörnufræðivefnum eða á Geimurinn.is (fyrir yngri krakka).
- Veljið stein sem þið sjáið ofan við sjóinn á hægri myndinni og athugið hvort þið finnið sama steininn á hinni myndinni.
-
Takið tvær myndir af fjöru á sama stað þar sem önnur sýnir háflóð og hin háfjöru. Þið getið líka mælt hversu breið hin eiginlega fjara er. Ef vel tekst til við myndatökuna megið þið senda myndatvennu ásamt upplýsingum um hvar hún var tekin.
Hafið þið séð fjörulalla?!
KENNARAR / FULLORÐNIR
Hvenær er flóð og fjara?
Upplýsingar um sjávarföll í Reykjavík á vef Faxaflóahafnar.
Í sumum dagbókum eru settar fram upplýsingar um sjávarföll, dæmi: Dagbók Múlalundar.
Munur á flóði og fjöru eftir aðstæðum
Lega landsins og hafstraumar og hversu flatlent er hefur áhrif á breidd/stærð fjöru. Yfirleitt er gefið upp hver hæðarmunurinn er á mesta stórstreymi fyrir hvern stað, sjá sjávarfallatöflur. Mestur er munur á flóði og fjöru í Breiðafirði (um 4,1 m) en minnstur austur á landi (~1 m í Höfn á Hornafirði). Munur flóðs og fjöru í Reykjavík er 3,8 m í stórstreymi. (Sjá umfjöllun á Vísindavef HÍ.)
Flóð og fjara og gangur tunglsins
Skýringarmyndband á ensku sem sýnir og skýrir:
- afstöðu himintungla og hvenær er fullt, nýtt og hálft tungl
- flóð og fjöru.