Arnarhóll
Lífríki: Gras, fuglar, smádýr
Landslag: Garður – hóll/brekka
Varúð: Götur nálægt – einkum þarf að gæta sín ef farið er niður hólinn á sleða.
Athyglisvert: Arnarhóll var sveitabýli og voru bæjarhúsin uppi á hólnum. Talsvert land tilheyrði Arnarhóli. Þegar þorpið í Reykjavík tók að byggjast upp varð Arnarhóll eftirsótt byggingarland. Hugmyndir voru um að byggja þar ýmsar opinberar byggingar. Sem betur fer rættist það bara að hluta og var skilið eftir þó nokkurt óbyggt land. Hugmyndir voru til dæmis uppi um að Þjóðleikhúsið eða Háskóli Íslands yrði neðarlega í hólnum.
Arnarhóll hentar mjög vel fyrir mannmargar samkomur. Þar er halli líkt og í leikhúsi eða í fyrirlestrarsal.
Efst á Arnarhóli er stytta af Ingólfi Arnarsyni landnámsmanni í Reykjavík.
- Hafið þið farið á samkomu á Arnarhóli? Segið frá!
- Hvaða leiðir ætli séu bestar til að meta fjölda fólks á mannmörgum samkomum á Arnarhóli?
- Skoðið gróðurinn á Arnarhóli. Fljótt á litið vex bara gras í brekkunum og flötunum – en sjáið þið eitthvað fleira?
Lýðveldisgarðurinn
Lífríki: Gróður (einkum tré), fuglar, smádýr
Landslag: Garður – steintegundir
Varúð: Umferðargata nálægt
Athyglisvert: Í garðinum eru mjög gömul og falleg tré. Þar má til dæmis sjá silfurreyni og hlyn. Heilmikil hugsun er annars á bak við hönnun garðsins, sem er til minningar um stofnun lýðveldis á Íslandi 1944. Þar eru stórir grjóthnullungar sem voru sóttir á fjóra forna þingstaði úti á landi auk Reykjavíkur. Á hverjum steini má lesa hvaðan hann er og hver steintegundin er.
Einarsgarður
Lífríki: Gróður, fuglar, smádýr
Landslag: Garður – skipulag
Varúð: Götur nálægt
Athyglisvert: Þarna var komið upp gróðrarstöð í kringum aldamótin 1900. Einar Helgason var umsjónarmaður og það skýrir heiti garðsins. Hann lagði áherslu á að gera tilraunir með matjurtir, en þó ræktaði hann líka tré, runna og skrautblóm. Einarsgarður er elsti hluti gróðrarstöðvarinnar og þar er nú þessi fallegi lystigarður. Í garðinum er stytta af rómverskri gyðju, Pomonu.
Víkurgarður
Lífríki: Gróður, fuglar, smádýr
Landslag: Garður – borgarlandslag
Varúð: Götur nálægt – verðmætt tré
Athyglisvert: Þarna vex silfurreynir sem er væntanlega elsta tréð sem var gróðursett á Íslandi (sjá nánar). Fyrst var svæðið kirkjugarður, síðar einkagarður og að lokum almenningsgarður. Styttan í garðinum er af Skúla Magnússyni landfógeta.
Mæðragarður
Lífríki: Gróður, fuglar, smádýr
Landslag: Garður – borgarlandslag
Varúð: Götur nálægt
Athyglisvert: Í garðinum er stytta sem kallast Móðurást. Sumir segja að nafn garðsins sé frá henni komið. En garðurinn var mjög vinsæll meðal mæðra sem komu þangað með börnin sín. Í garðinum voru leiktæki, góðir bekkir og fallegur gróður. Þegar Lækjargata var breikkuð var Mæðragarðurinn minnkaður mikið.
Bringan
Lífríki: Gróður, fuglar, smádýr
Landslag: Garður – borgarlandslag
Varúð: Götur nálægt
Athyglisvert: Í garðinum er stytta, Járnsmiðurinn.
Bakarabrekkan
Lífríki: Gróður, fuglar, smádýr
Landslag: Garður – borgarlandslag
Varúð: Götur nálægt
Athyglisvert: Í garðinum var hannað skákborð og tilheyrandi taflmenn. Ekki er mikið teflt þarna lengur en hægt er að nota skákborðið sem eins konar leiksvið, því pallar eru allt í kring fyrir áhorfendur að sitja á. Í garðinum er styttan Vatnsberinn.
Hallargarðurinn
Lífríki: Gróður, fuglar, smádýr
Landslag: Garður – landslagsarkitektúr
Varúð: Götur nálægt
Athyglisvert: Fjórir garðar voru þarna sameinaðir í einn með bogalaga stígum og beðum. Þarna var líka lítil tjörn, gosbrunnur og lítið garðhús. Því miður þurfti að fjarlægja tjörnina. Fólk var hrifið af þessum fallega garði og áttaði sig á mikilvægi þess að teikna garða og skipuleggja.
Gömul hestarétt er á bakvið húsið/höllina og þar er gaman að leika sér.
Í garðinum eru nokkrar styttur: Stúlkumynd, Adonis, Piltur og stúlka og minnisvarði um Thor og Margréti sem byggðu „höllina“ við Fríkirkjuveg 11.
Garður við Listasafn Einars Jónssonar
Lífríki: Gróður, fuglar, smádýr
Landslag: Garður – landslagsarkitektúr
Varúð: Götur nálægt
Athyglisvert: Garðurinn geymir fjölda styttna eftir listamanninn Einar Jónsson. Í húsinu er safn um hann og þar átti hann og kona hans sitt heimili. Þarna er ævintýralegt um að litast.
Klappir við Barónsstíg
Lífríki: Nokkuð um villtan gróður inn á milli
Landslag: Jökulsorfnar klappir
Varúð: Götur nálægt
Athyglisvert: Mjög skýrar jökulrákir og merki um hvernig jökull hefur pússað yfirborðið. Það er gaman að leika sér og hoppa á grjótinu og skoða vel.
KENNARAR / FULLORÐNIR
Arnarhóll
Ef vel er að gáð sjást merki elsta þjóðvegarins til Reykjavíkur í Arnarhóli – en leiðin lá yfir hólinn og að Læknum. Sjá myndir hér að neðan.
Efst á Arnarhóli er stytta af Ingólfi Arnarsyni landnámsmanni í Reykjavík. Styttan er eftir Einar Jónsson og var sett upp árið 1924.
Já, uppi voru hugmyndir um að setja ýmsar opinberar byggingar á Arnarhól. Til viðbótar við Safnahúsið voru hugmyndir um að setja þar þjóðleikhús (sem reyndar varð eiginlega raunin – lóðin tilheyrði Arnarhóli) landspítala, háskóla og ráðherrabústað. Seðlabankinn var byggður utan í Arnarhóli 1986-7.
