Stíflan - (SH).

Rafstöð var komið upp við Elliðaárnar árið 1921 og stífla var reist. Þetta var á þeim tíma sem fyrstu virkjanirnar voru gangsettar á Íslandi.

Vatnsafl er endurnýjanleg orkulind sem eyðist ekki þótt af henni sé tekið. Hringrás vatns stendur þarna að baki. Engin mengun eða losun gróðurhúsalofttegunda verður við framleiðslu rafmagnsins.

Það er kraftur í vatninu. Þegar þið farið í sturtu og skrúfið vel frá getið þið fundið hvernig vatnið næstum lemur ykkur. Krafturinn er margfalt meiri í Elliðaánum en sturtunni ykkar! Til er tækni sem breytir afli vatnsins í rafmagn, þá er talað um að virkja. 

Hér má skoða hvernig vatnsafli er breytt í rafmagn. Textinn er á ensku. Hjálpist að við að skilja og þýða á íslensku.

Hydro-power = vatnsafl
Turbine = túrbína, hverfill
Generator = rafall
Resorvoir = vatnsgeymir, lón
Dam = stífla
Run-of-river power station = rennslisvirkjun

Virkjanir og stíflur hafa samt mikil áhrif á náttúruna:

  • Stíflur stoppa til dæmis fiskigöngur, en oft er reynt að koma í veg fyrir það með „laxastigum“.

  • Oft er því stjórnað hvar vatnið er látið renna og ákveðnar kvíslir þurrkaðar upp kannski tímabundið. Þetta hefur mikil neikvæð áhrif á botndýralíf.

  • Margir tala um að stíflur séu ljótar og þær skaði náttúruna af þeim sökum. Stíflur eru oftast gerðar úr steypu sem er óumhverfisvænt efni.

  • Stórum svæðum, búsvæðum manna og dýra og hugsanlega náttúruperlum, getur verið fórnað undir lón.

Dettur ykkur fleira í hug?

Mótmæli gegn fyrirhuguðum virkjunum m.a. á hálendi Íslands - (Landvernd).
>

KENNARAR / FULLORÐNIR

Rafmagn í gamla daga

Heimsókn í Elliðaárstöðina

Hér er sagt frá fyrsta rafmagninu á Íslandi.

Árfarvegir

Þegar árfarvegir þorna (t.d. í Elliðaám vegna raforkuframleiðslu) hefur það neikvæð áhrif á botndýralíf og tekur það talsverðan tíma fyrir það að ná sér á strik að nýju, einkum hvað varðar fjölbreytni.