Nýr landnemi
Eftir rokið sem var í vikunni má sjá nokkuð óvænt við ströndina!
Í úfnum sjónum rifnuðu þarablöðkur* upp og rak upp í fjöruna og alveg upp á land. En það sem var athyglisvert voru lífverur sem sátu á þarablöðkunum og fylgdu með. Ekki er víst að þið þekkið þær því um er að ræða nýjan landnema við strendur Íslands! Þetta er tegund möttuldýrs sem fannst hér fyrst árið 2018 við Sandgerði og kallast Evrópumöttull (Ascidiella aspersa). Líklega barst hann fyrst til landsins utan á skipum og hefur svo náð að setjast hér að og fjölga sér.
Á erlendum vef er sagt að krabbar og fiskar éti Evrópumöttul.
* Þari vex neðst í fjörunni og sést á stórstraumsfjöru (sjá nánar um þörunga).
Evrópumöttlar við Ægisíðu – (SH).
Almennt um möttuldýr
Um er að ræða sérkennilegar lífverur; eins konar litla poka með inn- og útstreymisopi. Möttuldýr soga inn sjó um innstreymisop og út um útstreymisop. Dýrið nærist á svifinu sem kemur með sjónum.
Hér má lesa meira um möttuldýr.
Nokkrar fleiri tegundir framandi möttuldýra hafa sést við strendur Íslands. Hér má lesa um þær.
Ef þið náið ekki að skoða þessi dýr núna getið þið athugað seinna – í framhaldi af óveðri og sjógangi og í þangfjöru.
TIL KENNARA / FULLORÐINNA
Ef framandi möttuldýrum fjölgar mikið geta þau stuðlað að samkeppni við tegundir sem fyrir eru um pláss.
Hér má sjá hvernig Evrópumöttull hefur dreift sér og hvar hans uppruni er.
Athugið hvort þið sjáið þarabunka efst í fjörunni frá því á miðvikudaginn. Best er að athuga á suðurströnd Reykjavíkur í ljósi vindáttarinnar. Horfið vel í kringum ykkur og líklega sjáið þið Evrópumöttla. Þeir liggja þarna víða og minna svolítið á ísmola sem eru að bráðna.
- Grandskoðið möttuldýrin. Sjáið þið inn- og útstreymisopin?
- Sjáið þið mun á dýrunum, eða eru þau öll alveg eins?
- Dýrin eru hálf gegnsæ. Lýsið dýrin upp aftan frá og framan frá. Er sjór inni í þeim? Hvað er inni í þeim?
- Lýsið áferðinni, minnir hún á eitthvað annað?
- Evrópumöttullinn hefur greinilega náð að fjölga sér mjög mikið. Hvað getur það þýtt fyrir lífríkið að öðru leyti?
- Getið þið teiknað Evrópumöttul?